Ban Ray
* Deze versie is vertaald door een vrijwilliger.
Update — 2026-05-20
Nadat Meta betrapt werd op het misbruiken van gebruikersdata, beëindigde het bedrijf de samenwerking met Sama, zijn Keniaanse onderaannemer, aldus The Guardian.
“Foto’s en video’s zijn privé voor gebruikers. Mensen beoordelen AI-inhoud om de productprestaties te verbeteren, waarvoor we duidelijke toestemming van de gebruiker krijgen. We hebben ook besloten ons werk met Sama te beëindigen, omdat ze niet voldoen aan onze normen.” — Meta
Het directe gevolg was dat 1.000 werknemers hun baan verloren — een herinnering aan hoe precair werk is voor onderaannemers in de platformeconomie. Maar dit is slechts een pr-stunt van Meta, en noch zijn plannen noch zijn ambities zijn veranderd.
De zorgen rondom verbonden wearables zijn belangrijker dan ooit. Met Google dat Project Aura presenteert en meer fabrikanten die met eigen producten volgen, is er nog steeds een kans om deze ontwikkeling te beïnvloeden — maar de tijd dringt.
* Deze update is door AI vertaald vanuit het Engels.
In 2025 verkocht Meta meer dan zeven miljoen paar brillen met ingebouwde camera die op gewone Ray-Bans lijken.[1] De persoon die ze draagt, lijkt gewoon iemand met een bril. Maar deze mensen zijn nu producten, net als íedereen met wie ze omgaan.
1. Je weet niet wat er met de data gebeurt
Uit een gezamenlijk onderzoek van Svenska Dagbladet en Göteborgs-Posten bleek dat beelden die door Meta's Ray-Ban-bril zijn opgenomen worden verzonden naar Sama, een onderaannemer in Nairobi in Kenia.[2] Werknemers beschrijven dat ze video's beoordelen van mensen die zich uitkleden, het toilet gebruiken, seks hebben en creditcardgegevens invoeren. "We zien alles", zoals een werknemer het uitdrukte.[3]
De AI-functie die dit mogelijk maakt, kan niet worden uitgeschakeld. Als je de spraakassistent gebruikt, wordt video en audio verwerkt op de servers van Meta, waar het materiaal kan worden doorgestuurd voor menselijke beoordeling.[4] Het staat in gebruiksvoorwaarden en het privacybeleid, die documenten waarvan een Sama-medewerker zei dat de meeste gebruikers ze nooit lezen.
Medewerkers van de opticien hebben gezegd dat "alles lokaal in de app blijft", maar toen journalisten het netwerkverkeer analyseerden, vonden ze constante communicatie met de servers van Meta.[5]
Meta is herhaaldelijk gevraagd waar de beelden naartoe gaan, of opnames uit landen als Zweden worden beoordeeld door werknemers in het buitenland, welke waarborgen er zijn en hoe lang opnames worden opgeslagen. Als reactie hierop verwijzen ze naar hun privacybeleid.[6]
De productpagina zegt nog steeds, vetgedrukt: "Ontworpen voor privacy, gecontroleerd door u."
2. Privéruimtes bestaan niet meer
Wanneer iemand die deze bril draagt je keuken binnenloopt, je slaapkamer, je dokterspraktijk, je kerk of gebedshuis, een protest: elke persoon in beeld wordt grondstof voor AI-training. De mensen die worden gefilmd, hebben nooit toestemming gegeven en hebben geen manier om te weten of hun gezichten worden gebruikt in een dataset aan de andere kant van de wereld.
Een Sama-medewerker beschreef hoe een man zijn bril op het nachtkastje legde. Zijn vrouw kwam binnen en kleedde zich uit. Ze had geen idee.[7]
Voormalige Meta-medewerkers hebben verklaard dat de anonimiseringsalgoritmen onder bepaalde lichtomstandigheden falen, wat betekent dat gezichten identificeerbaar blijven ondanks geclaimde privacybeschermingen.[8] Data protection advocaat Kleanthi Sardeli vatte het samen: zodra het materiaal in de modellen is ingevoerd, verliest de gebruiker effectief de controle over hoe het wordt gebruikt.[9]
Je woonkamer. Je badkamer. De gezichten van je kinderen. De gezichten van je vrienden. Geen van hen stemde hiermee in.
3. Ze gebruiken ondersteunende apparaten als trojaanspaard
Meta brengt de bril op de markt als technologisch hulpmiddel. In marketingmaterialen benadrukken ze handsfree gemak voor mensen met een laag gezichtsvermogen, live vertaling, turn-by-turn navigatie.[10] Uit interne documenten blijkt dat ze van plan waren om de gezichtsherkenningsfunctie "Name Tag" te lanceren op een conferentie voor blinden, voordat ze het uitrollen naar het grote publiek.[11]
Dit is het plan: verpak een surveillance-infrastructuur in een echte toegankelijkheidsfunctie, start het via mensen met een handicap om goodwill op te bouwen en zet het vervolgens overal in. Elke foto die je sinds 2010 op Facebook hebt getagd, elke openbare Instagram-post, elke keer dat de app de naam van een vriend via een gezicht voorstelde en je het bevestigde: je tagde trainingsgegevens voor een gezichtsherkenningsmodel. Zonder erover na te denken, trainde je Meta's AI-modellen en werkte je gratis voor hen.
De AVG (GDPR) vereist een wettelijke basis voor de verwerking van persoonsgegevens. Voor Kenia geldt geen EU-adequaatheidsbesluit.[12] Italiaanse Europarlementariërs hebben de Ierse Commissie voor Gegevensbescherming (die de primaire jurisdictie heeft over Meta in de EU) geschreven met de vraag op basis van welke AVG-grondslag deze verwerking plaatsvindt.[13] Niemand heeft een duidelijk antwoord gekregen. Dat is op zich al een antwoord. De techbedrijven hopen dat je hier niet aan denkt.
4. Meta is hiermee niet te vertrouwen
In oktober 2024 lieten twee Harvard-studenten zien wat de bril mogelijk maakt. Met behulp van een gewone Ray-Ban Meta-bril verbonden met PimEyes, een commerciële gezichtsherkenningsmotor, identificeerden ze vreemden in de metro van Boston en haalden ze binnen enkele seconden namen, huisadressen, telefoonnummers en BSN-nummers op. Ze benaderden een vrouw op straat, zeiden dat ze elkaar hadden ontmoet op een Cambridge-evenement, en ze geloofde ze.[27] Ze deden dit met behulp van openbaar beschikbare systemen, maar dit zijn mogelijkheden waar Meta altijd toegang toe heeft, en met 'Name Tag' wordt dit een ingebouwde functie.
Meta ontwikkelt Name Tag sinds 2025 intern: brillen die onbekende mensen in realtime identificeren.[14] Een interne memo legde het plan uit om de functie te lanceren "tijdens een dynamische politieke omstandigheden, wanneer veel maatschappelijke groeperingen waarvan we zouden verwachten dat ze ons zouden aanvallen, hun middelen gericht zouden hebben op andere zorgen."[15]
Lees dat nog eens. Ze waren van plan te wachten tot het maatschappelijk middenveld was afgeleid. Dit is geen bedrijf dat een fout maakt. Dit is een bedrijf dat een berekening maakt. Waarom denk je dat ze de turbulente tijden waarin we leven willen uitbuiten om dit te lanceren?
Ze bouwen ook een "super sensing" bril die camera's en sensoren continu aan hebben om de hele dag van de gebruiker op te nemen.[28] In april 2025 heeft Meta het privacybeleid voor de bril stilletjes aangepast, waarbij het zijn recht werd uitgebreid om alle vastgelegde foto's, video's en audio te gebruiken voor AI-training, zonder duidelijke kennisgeving aan bestaande eigenaren.[29] De productpagina zegt nog steeds "ontworpen voor privacy, gecontroleerd door u." Een Amerikaanse class action rechtszaak ingediend in maart 2026 noemt het wat het is: oplichting.[20]
De EFF publiceerde in maart 2026 een waarschuwing waarin consumenten werden aangespoord om twee keer na te denken voordat ze Meta's Ray-Ban-bril kochten.[16] EPIC schreef aan de FTC en staatshandhavers die eisen dat Name Tag wordt geblokkeerd voordat deze de markt bereikt.[17] De Zweedse minister van Binnenlandse Zaken Erik Slottner heeft antwoorden geëist, waarbij hij waarschuwde dat de combinatie van locatiegegevens en intieme beelden ernstige veiligheidsrisico's opleveren.[18] De autoriteit persoonsgegevens van het Verenigd Koninkrijk (ICO) heeft bij Meta nalevingsinformatie opgevraagd.[19] Amerikaanse senatoren hebben antwoorden geëist over hoe omstanders kunnen voorkomen dat ze worden gescand.[21]
Meta betaalde $650 miljoen om een collectieve rechtszaak in Illinois te schikken over het verzamelen van gezichtsprofielen zonder toestemming.[22] In 2021 zetten ze het gezichtsherkenningssysteem uit op Facebook, bewerend dat ze "de juiste balans wilden vinden". De foto's en de door mensen geverifieerde labels die eraan waren bevestigd, hielden ze wel bij. Hetzelfde met DeepFace, het algoritme dat gezichtsprofielen kan regenereren van alles.[30] Nu willen ze camera's richten op miljoenen gezichten, met dezelfde database eronder.
De boetes die Meta en andere techbedrijven tot nu toe hebben gekregen voor hun privacyschendende praktijken zijn een druppel in de zee in vergelijking met hun inkomsten, en alle betrokkenen weten het. Dit is geen bedrijf dat een fout heeft gemaakt en ervan heeft geleerd. Dit is een bedrijf dat de boetes in zijn bedrijfsmodel heeft ingecalculeerd, omdat ze weten dat ze op de lange termijn vele malen meer kunnen verdienen door wetten te blijven overtreden en te handelen tegen het algemeen belang in.
Zuckerberg behandelt je gezicht als een product. Jouw keuken is een databron. Je partner die zich uitkleedt is trainingsmateriaal voor een AI. Het is een bedrijfsmodel waar je nooit controle over zult hebben, beoordeeld door een werknemer die je nooit zult ontmoeten, voor een product waar niemand mee instemde. Zuckerberg moet worden ontdaan van het recht om consumentenproducten te verkopen. Dat zal niet snel gebeuren. We doen dus wat we kunnen: we maken de bril overal onwelkom. Informeer of beschaam degenen die ze dragen. Verbied ze uit je huis. Saboteer de systemen waar je kunt, vernietig ze als je ermee weg kunt komen.
5. Het is niet alleen Meta
Meta is niet alleen. Spotify bouwt al slimme brilondersteuning in zijn app.[23][24] Meer bedrijven op het platform betekent dat er meer data door meer Meta-lenzen stroomt.
Een merkloze camerabril is beschikbaar op AliExpress voor minder dan €30.[25] Geen opname-indicator. Geen privacybeleid. Geen servicevoorwaarden. Geen toezicht. Geen Zuckerberg om de schuld te geven. Gewoon een lens, een chip en je gezicht in iemands zak en op de servers van de techbedrijven, voor altijd. Wanneer de technologie goedkoop genoeg is om wegwerpbaar te zijn, wordt het beleidsdebat irrelevant. Dit wordt "regulatory capture" genoemd, en het is het doel van elk techbedrijf dat wetgeving wil ontlopen: iets alledaags genoeg maken en het wordt politiek impopulair om de technologie te reguleren. Het is cynisch, maar het heeft eerder gewerkt, en de techbedrijven wedden dat het weer zal werken.
Apple, Google en Samsung ontwikkelen allemaal een concurrerende slimme bril voor 2026 en daarna.[26] Dit is niet het product van één bedrijf. Het is een hele industrie die convergeert op het idee dat je gezicht een oppervlak is om vast te leggen, te indexeren en geld te verdienen. De vraag is niet of deze technologie zich zal verspreiden. Dat heeft het al. De vraag is of je het accepteert.
Verbied ze. Vanuit je ruimtes, je evenementen, je werkplekken. Eis beleid. Maak het sociaal onaanvaardbaar om de camera's van de techbedrijven op je gezicht te richten.
Wat je kunt doen
Vraag je werkgever, je sportschool, je school, je stamcafé om een beleid tegen de camerabril aan te nemen. Er is maar één persoon nodig die erom vraagt om het een gesprek te laten worden. Print de sticker en plak hem op de deur. Als je gemeente, bedrijf of locatie een beleid voor bewakingscamera's heeft, moet het hiervoor ook een beleid hebben. Schrijf naar leden van het Europees Parlement, kamerleden of je gemeenteraadsleden en vraag wat ze doen tegen de gezichtsherkenning en opslag van persoonlijke gegevens in consumentenproducten. Verwijder of beperk je Meta-accounts en wees alert op hoe bedrijven proberen met deze technologie je dagelijks leven binnen te dringen. Ze zijn niet je vrienden, ze staan niet aan jouw kant. Maar er zijn er zoveel meer van ons, en we kunnen dit misbruik stoppen.
Deel deze pagina.
Galerij
Download de sticker
Geen printer? Bestel hier stickers. De prijs dekt afdrukken en verzending.
CC BY-SA 4.0 — Vrij te delen en aan te passen met naamsvermelding